Ankara Çocuk Psikiyatristi

Çocuk ve ergen psikiyatrisi, bebeklikten on sekiz yaşına kadar olan dönemde görülen gelişimsel, duygusal ve davranışsal güçlüklerin değerlendirilmesi ve tedavisiyle ilgilenen tıp dalıdır. Çocuklar zorlandıklarında bunu çoğu zaman anlatamaz; uyku düzenleri bozulur, okul başarısı düşer, öfke nöbetleri artar, oyunları değişir ya da bedensel şikâyetler ortaya çıkar. Çocuk psikiyatristi bu işaretleri çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre yorumlar, aileyle ve gerektiğinde okulla birlikte bir yol haritası oluşturur.

Ankara Çocuk Psikiyatristi sayfasında, çocuklar ve ergenler için en sık başvurulan dört alana ait bilgileri bir arada bulabilirsiniz.

Hangi durumlarda başvurulur?

• Konuşmanın gecikmesi, göz temasının az olması, oyunun tekrarlayıcı olması
• Yaşıtlarına göre belirgin hareketlilik, dikkat dağınıklığı ve dürtüsellik
• Okula gitmek istememe, ayrılmakta zorlanma, sürekli endişe
• Haftalarca süren mutsuzluk, içe kapanma, öfke ve okul başarısında düşüş
• Uyku, yeme ve tuvalet alışkanlıklarında ortaya çıkan sorunlar
• Arkadaş ilişkilerinde zorlanma, dışlanma ya da zorbalık
• Kendine zarar verme ya da ölümden söz etme

Son madde acil değerlendirme gerektirir; böyle bir durumda randevu beklemeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.

Dört başlığa kısa bir bakış

Otizm (OSB): Sosyal iletişimde ve davranış örüntülerinde erken çocukluktan itibaren görülen farklılıklardır. Erken tanı ve yoğun özel eğitim, gelişime en çok katkı sağlayan adımlardır.

Çocukluk çağı DEHB: Yaşıtlarına göre belirgin dikkatsizlik, hareketlilik ve dürtüsellikle seyreder. Aile eğitimi, okul iş birliği ve gerektiğinde ilaç tedavisi birlikte planlanır.

Kaygı bozuklukları: Ayrılık kaygısı, sosyal kaygı, okul reddi ve fobiler çocuklukta en sık görülen ruhsal sorunlar arasındadır. Bilişsel davranışçı terapi ilk seçenektir.

Ergenlik depresyonu: Haftalarca süren isteksizlik, içe kapanma ve öfkeyle görülür. Gençle baş başa görüşme, terapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi tedavinin temelini oluşturur.

Çocukluk döneminde bu durumlar sıklıkla birbirine eşlik eder. Dikkat eksikliği olan bir çocukta kaygı, otizmli bir çocukta uyku sorunu ya da kaygılı bir ergende depresyon görülebilir. Bu nedenle değerlendirme her zaman çocuğun bütün gelişimini kapsayacak şekilde yapılır.

Değerlendirme nasıl yapılır?

Çocuk psikiyatrisinde değerlendirme çoğu zaman tek bir görüşmeyle tamamlanmaz. İlk görüşme genellikle ebeveynlerle başlar: Gebelik ve doğum süreci, gelişim basamakları, sağlık öyküsü, aile yapısı, okul durumu ve başvuru nedeni ayrıntılı olarak konuşulur. Ardından çocukla, yaşına uygun biçimde görüşülür. Küçük çocuklarla oyun ve resim, ergenlerle ise baş başa yapılan görüşmeler ön plandadır.

Okulun gözlemleri değerlendirmenin önemli bir parçasıdır. Öğretmen ölçekleri, karneler ve rehberlik servisinin görüşleri, çocuğun farklı ortamlardaki işlevselliğini gösterir. Gerektiğinde gelişim testleri, dikkat ve zekâ değerlendirmeleri, işitme muayenesi ya da başka uzmanlık dallarının görüşü istenir.

Tedavide aile ve okulun yeri

Çocukların tedavisinde aile, sürecin en önemli ortağıdır. Ebeveynlere çocuğun durumu açık bir dille anlatılır, evde uygulanabilecek somut öneriler verilir ve düzenli görüşmelerle süreç birlikte izlenir. Okulla iş birliği ise çocuğun sınıf içinde ihtiyaç duyduğu düzenlemelerin yapılmasını kolaylaştırır. Tüm bu adımlar ailenin izniyle atılır.

Tedavi planı çocuğun ihtiyacına göre oluşturulur. Aile eğitimi, psikoterapi, özel eğitim ve gerektiğinde ilaç tedavisi birlikte ya da ayrı ayrı kullanılabilir. İlaç önerilen durumlarda ilacın amacı, beklenen etkisi, olası yan etkileri ve izlem sıklığı aileyle ayrıntılı olarak konuşulur.

Ergenlerle çalışmak

Ergenlik, gencin kendi kararlarını vermek istediği ve mahremiyetine önem verdiği bir dönemdir. Bu nedenle ergenlerle yapılan görüşmelerde gizlilik baştan konuşulur: Gencin anlattıkları aileyle paylaşılmaz, yalnızca güvenliğinin tehlikede olduğu durumlarda aile bilgilendirilir. Gencin tedavi kararlarına katılması, sürece uyumunu belirgin biçimde artırır.

Geçiş dönemlerine dikkat

Kreşe ya da okula başlama, kardeş doğumu, taşınma, okul değiştirme, anne babanın ayrılığı ve ergenliğe giriş, çocukların uyum kapasitesini zorlayan dönemlerdir. Bu dönemlerde ortaya çıkan uyku sorunları, geriye dönük davranışlar ya da öfke çoğu zaman geçicidir. Ancak değişiklikler birkaç aydan uzun sürüyor, çocuğun okul ve arkadaşlık hayatını etkiliyorsa bir değerlendirme yapılması yerinde olur. Erken yapılan küçük düzenlemeler, sorunların büyümesini önler. Bu dönemlerde ailenin kendi kaygısını da yönetebilmesi, çocuğun uyumunu doğrudan kolaylaştırır.

İlk randevuya hazırlık

İlk görüşmeye gelirken çocuğun gelişimine ait bilgileri, karneleri, öğretmen notlarını, önceki rapor ve tetkikleri yanınızda getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır. Çocuğunuza nereye gittiğinizi yaşına uygun ve korkutmayan bir dille anlatmanız, örneğin "duygular ve davranışlar hakkında konuşan bir doktora gidiyoruz" demeniz, görüşmeye daha rahat başlamasını sağlar. Mümkünse her iki ebeveynin de ilk görüşmeye katılması önerilir.

Sık sorulanlar